Arda
New member
Pamukkale Tiyatrosu Kaç Kişilik? Önce Hangi Tiyatroyu Konuştuğumuzu Netleştirelim
Açık konuşayım: “Pamukkale tiyatrosu kaç kişilik?” sorusunu ilk gördüğümde bunun tek bir cevabı olduğunu düşünmek kolay. Fakat Denizli ve Pamukkale çevresindeki kültür mekânlarına biraz yakından bakınca, aynı ifadeyle birkaç farklı yerin kastedilebildiğini fark ediyorsunuz. Benim açımdan bu konuya dair en önemli nokta da tam olarak burada başlıyor. Bir tiyatronun kapasitesini yalnızca “kaç koltuk var?” diye değerlendirmek, mekânın gerçek kullanımını ve seyir deneyimini anlamak için yeterli değil.
Eğer kastedilen yer Pamukkale Üniversitesi Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi ise resmi üniversite bilgisine göre salon 550 koltuk kapasitesine sahip. Tiyatro, konser, opera, müzikal ve dans gösterileri için tasarlanmış olan salon aynı zamanda Denizli Devlet Tiyatrosu sahnesi olarak da kullanılıyor. Pamukkale Üniversitesi+1
Fakat “Pamukkale Tiyatrosu” ifadesiyle Pamukkale Hierapolis Antik Tiyatrosu kastediliyorsa cevap tamamen değişiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasında, restorasyon çalışmalarının ardından antik tiyatronun 12.000 kişi kapasitesiyle kültürel ve sanatsal etkinlikler için faal duruma geldiği belirtiliyor. Denizli KTB
Dolayısıyla daha ilk aşamada önemli bir ayrım var: Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi 550 koltuk, Hierapolis Antik Tiyatrosu ise yaklaşık 12.000 kişilik kapasiteyle anılıyor.
550 Kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi Neyi İfade Ediyor?
Pamukkale Üniversitesi'nin kendi resmi sayfasındaki bilgi oldukça açık: Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nin toplam kapasitesi 550 koltuk. Üstelik burası sadece konferans salonu mantığında tasarlanmış sıradan bir salon değil.
Üniversite; sahnede sofito kulesi, orkestra çukuru, yan sahne, dekor girişi, prova salonu ve kulislerin bulunduğunu belirtiyor. Ayrıca salonun akustik ve elektro-akustik değerlerinin dünya standartlarında olduğu ifade ediliyor. Pamukkale Üniversitesi
Burada bence kapasite konusunda sık yapılan bir hata ortaya çıkıyor. 550 kişilik bir salonu 12.000 kişilik antik tiyatroyla yalnızca koltuk sayısı üzerinden karşılaştırmak pek anlamlı değil. Birisi modern sahne teknolojilerine, kontrollü akustiğe ve profesyonel tiyatro prodüksiyonlarına uygun kapalı bir salon; diğeri ise tarihî mimarisiyle öne çıkan, çok daha büyük açık hava karakterine sahip antik bir yapı.
Forumlarda “12 bin kişilik Pamukkale tiyatrosu” denildiğinde insanların Hierapolis'i kastetmesi bu nedenle oldukça anlaşılır. Ama “Pamukkale Üniversitesi'ndeki tiyatro salonu” deniliyorsa 550 kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nden söz ediyoruz.
Peki 12.000 Kişilik Antik Tiyatro Gerçekten 12.000 Kişiyi Aynı Deneyimde Buluşturabilir mi?
Burada biraz eleştirel olmak gerekiyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın resmi bilgisinde kapasite 12.000 kişi olarak veriliyor. Bu, güvenilir bir kaynak tarafından belirtilmiş önemli bir veri. Ancak kapasite rakamını doğrudan “12.000 kişinin tamamı her etkinlikte aynı konforla oturabilir” şeklinde yorumlamamak gerekir. Denizli KTB
Antik tiyatroların oturma düzeni modern salonlardan farklıdır. Hierapolis Antik Tiyatrosu'nda cavea olarak adlandırılan oturma bölümlerinin sekiz merdivenle dokuz bölüme ayrıldığı ve merkezi bölümden geçen diozomanın geçişleri düzenlediği Bakanlık tarafından aktarılıyor. Denizli KTB
Dolayısıyla “12.000 kişilik” ifadesi öncelikle tarihî yapının seyirci kapasitesini anlatan bir ölçüdür. Günümüzün modern tiyatro salonlarında kullanılan koltuk ergonomisi, görüş açısı, iklimlendirme ve kapalı mekân akustiği gibi kriterlerle birebir kıyaslama yapmak doğru olmaz.
Bence seyirci açısından daha ilginç soru şu:
12.000 kişinin aynı anda bulunabilmesi ile 12.000 kişinin aynı kalitede tiyatro deneyimi yaşaması gerçekten aynı şey mi?
Bence değil. Ve bu ayrım, kapasite tartışmasını çok daha anlamlı hale getiriyor.
Restorasyonun Önemi Neden Sadece Koltuk Sayısından Daha Büyük?
Hierapolis Antik Tiyatrosu konusunda özellikle restorasyon sürecini göz ardı etmemek gerekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın verdiği bilgilere göre sahne binasının restorasyonu 2010'da başlamış ve 10 Haziran 2013'te tamamlanmış. Çalışmalarda yaklaşık 3.000 mermer blok ve mimari süsleme parçası tek tek incelenmiş; mevcut orijinal mimari malzemenin yüzde 95'inin kullanıldığı belirtilmiş. Denizli KTB
Bu detay bence “kaç kişilik?” sorusunun neden tek başına yetersiz olduğunu gösteriyor.
Bir mekânın kültürel değerini kapasitesi belirlemiyor. Hatta bazı durumlarda büyük kapasite avantaj değil, yönetilmesi gereken bir sorumluluk haline geliyor. Tarihî bir yapıya 12.000 kişinin erişimini sağlamak başka; bu yoğunluğu yapının korunması, ziyaretçi güvenliği, ulaşım ve etkinlik organizasyonuyla dengeli biçimde yönetmek başka.
Burada stratejik düşünmek gerekiyor. Ulaşım planı, giriş-çıkış noktaları, güvenlik, sağlık hizmetleri ve kalabalık yönetimi gibi unsurların etkinlik kapasitesi kadar önemli olduğunu düşünüyorum.
Diğer taraftan seyircinin deneyimi de yalnızca teknik bir mesele değil. Özellikle ailelerin, çocukların, yaşlıların veya farklı fiziksel ihtiyaçları olan ziyaretçilerin etkinlik deneyiminde erişilebilirlik ve rahatlık ayrı bir önem taşıyor. Burada empati ve ilişkisel bakış açısı devreye giriyor. İnsanların mekânda kendilerini güvende, rahat ve dahil edilmiş hissetmeleri de kapasite tartışmasının bir parçası.
Bunu kadınlara veya erkeklere doğrudan atfetmek yerine, stratejik ve çözüm odaklı yaklaşım ile empatik ve ilişkisel yaklaşımın birlikte düşünülmesi gerektiğini savunuyorum. Bu özellikler cinsiyete göre otomatik olarak dağıtılabilecek özellikler değil; kişiler arasında ciddi farklılıklar var.
Bir De Başka Bir Denizli Salonu Var: Nihat Zeybekci Kongre ve Kültür Merkezi
Konunun karışmasının bir başka nedeni de Denizli'deki büyük kültür merkezleri.
Nihat Zeybekci Kongre ve Kültür Merkezi bünyesinde 500, 1.000 ve 2.000 kişilik üç büyük salon bulunuyor. Denizli Büyükşehir Belediyesi'nin güncel sayfalarında bu salonların tiyatro ve gösteri etkinliklerinde kullanıldığı belirtiliyor. Denizli Büyükşehir Belediyesi+1
Belediyenin geçmiş faaliyet raporunda da merkezde 500, 1.000 ve 2.000 kişilik üç büyük salon bulunduğu belirtilmiş. Denizli Büyükşehir Belediyesi
Dolayısıyla internette “Denizli tiyatro salonu kaç kişilik?” diye araştırırken 500, 550, 1.000, 2.000 ve 12.000 gibi birbirinden çok farklı rakamlarla karşılaşılması şaşırtıcı değil.
Bunların hepsini “Pamukkale Tiyatrosu” diye adlandırmak ise ciddi bir bilgi karmaşası yaratıyor.
550 Kişi Az mı, 12.000 Kişi Çok mu?
Burada da bence kapasiteyi iyi veya kötü şeklinde değerlendirmekten kaçınmak gerekiyor.
550 kişilik kapalı bir salon, özellikle tiyatro için gayet işlevsel olabilir. Seyirci ile sahne arasında daha kontrollü bir ilişki kurulabilir. Oyuncunun jestlerinin, sesinin ve sahne hareketlerinin izleyiciye ulaşması açısından salon tasarımı büyük önem taşır.
12.000 kişilik antik tiyatronun ise bambaşka bir avantajı var: ölçek.
Tarihî bir mekânda binlerce kişiyle aynı etkinliği izlemek başlı başına farklı bir deneyim yaratabilir. Fakat büyük ölçek, özellikle geleneksel tiyatro açısından bazı soruları da beraberinde getiriyor. En arka sıralardaki seyirci oyuncunun yüz ifadesini ne kadar net görebiliyor? Ses sistemi kullanılmadığında konuşmalar ne ölçüde anlaşılabiliyor? Etkinlik türü değiştiğinde deneyim nasıl farklılaşıyor?
Bunlar kapasite rakamından daha önemli sorular.
Kapasitenin Güçlü ve Zayıf Tarafları
550 kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nin güçlü tarafı, modern ve profesyonel sahne altyapısına sahip olması. Üniversitenin açıklamasında orkestra çukuru, yan sahne, prova salonu ve kulis gibi tiyatro üretimi açısından önemli unsurlar özellikle belirtiliyor. Pamukkale Üniversitesi
Zayıf tarafı ise doğal olarak ölçeği. Büyük festivaller, binlerce kişinin katıldığı organizasyonlar veya kitlesel açık hava gösterileri için 550 kişilik kapasite yeterli olmayacaktır.
12.000 kişilik Hierapolis Antik Tiyatrosu'nun güçlü tarafı, olağanüstü tarihî atmosferi ve büyük seyirci kapasitesi. Restorasyon sonrasında kültürel ve sanatsal etkinliklere açık hale getirilmiş olması da önemli. Denizli KTB
Zayıf tarafı ise modern bir kapalı salonla aynı koşullarda değerlendirilmemesi gerektiği. Tarihî yapı, açık hava koşulları, görüş mesafesi, ulaşım ve kalabalık yönetimi gibi faktörler etkinlik deneyimini etkileyebilir.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Bence Bu
“Pamukkale tiyatrosu kaç kişilik?” sorusuna teknik olarak cevap vermek kolay.
Pamukkale Üniversitesi Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi: 550 koltuk. Pamukkale Üniversitesi
Hierapolis Antik Tiyatrosu: Kültür ve Turizm Bakanlığı verisine göre 12.000 kişi. Denizli KTB
Ama bence bundan sonra şu soruları tartışmak daha değerli:
Bir tiyatro salonunun başarısını yalnızca kapasiteyle ölçebilir miyiz?
12.000 kişilik tarihî bir tiyatroda bulunmak mı, 550 kişilik profesyonel bir sahnede oyunu izlemek mi daha etkileyici? Yoksa bu tamamen gösterinin türüne mi bağlı?
Bir kültür mekânında seyirci sayısını artırmak mı daha önemli, yoksa her seyircinin kaliteli bir görüş, ses ve erişim deneyimi yaşamasını sağlamak mı?
Ve belki de en önemlisi: “kapasite” derken yalnızca kaç kişinin içeri alınabildiğini mi, yoksa kaç kişinin gerçekten iyi bir kültür-sanat deneyimi yaşayabildiğini mi konuşmalıyız?
Benim için en sağlıklı yaklaşım, rakamı vermekle birlikte mekânın ne olduğunu da açıkça belirtmek. Çünkü 550 ile 12.000 arasındaki fark basit bir sayı farkı değil; iki farklı mimari anlayışın, iki farklı seyir deneyiminin ve iki farklı kültürel kullanım biçiminin farkı.
Açık konuşayım: “Pamukkale tiyatrosu kaç kişilik?” sorusunu ilk gördüğümde bunun tek bir cevabı olduğunu düşünmek kolay. Fakat Denizli ve Pamukkale çevresindeki kültür mekânlarına biraz yakından bakınca, aynı ifadeyle birkaç farklı yerin kastedilebildiğini fark ediyorsunuz. Benim açımdan bu konuya dair en önemli nokta da tam olarak burada başlıyor. Bir tiyatronun kapasitesini yalnızca “kaç koltuk var?” diye değerlendirmek, mekânın gerçek kullanımını ve seyir deneyimini anlamak için yeterli değil.
Eğer kastedilen yer Pamukkale Üniversitesi Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi ise resmi üniversite bilgisine göre salon 550 koltuk kapasitesine sahip. Tiyatro, konser, opera, müzikal ve dans gösterileri için tasarlanmış olan salon aynı zamanda Denizli Devlet Tiyatrosu sahnesi olarak da kullanılıyor. Pamukkale Üniversitesi+1
Fakat “Pamukkale Tiyatrosu” ifadesiyle Pamukkale Hierapolis Antik Tiyatrosu kastediliyorsa cevap tamamen değişiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasında, restorasyon çalışmalarının ardından antik tiyatronun 12.000 kişi kapasitesiyle kültürel ve sanatsal etkinlikler için faal duruma geldiği belirtiliyor. Denizli KTB
Dolayısıyla daha ilk aşamada önemli bir ayrım var: Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi 550 koltuk, Hierapolis Antik Tiyatrosu ise yaklaşık 12.000 kişilik kapasiteyle anılıyor.
550 Kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi Neyi İfade Ediyor?
Pamukkale Üniversitesi'nin kendi resmi sayfasındaki bilgi oldukça açık: Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nin toplam kapasitesi 550 koltuk. Üstelik burası sadece konferans salonu mantığında tasarlanmış sıradan bir salon değil.
Üniversite; sahnede sofito kulesi, orkestra çukuru, yan sahne, dekor girişi, prova salonu ve kulislerin bulunduğunu belirtiyor. Ayrıca salonun akustik ve elektro-akustik değerlerinin dünya standartlarında olduğu ifade ediliyor. Pamukkale Üniversitesi
Burada bence kapasite konusunda sık yapılan bir hata ortaya çıkıyor. 550 kişilik bir salonu 12.000 kişilik antik tiyatroyla yalnızca koltuk sayısı üzerinden karşılaştırmak pek anlamlı değil. Birisi modern sahne teknolojilerine, kontrollü akustiğe ve profesyonel tiyatro prodüksiyonlarına uygun kapalı bir salon; diğeri ise tarihî mimarisiyle öne çıkan, çok daha büyük açık hava karakterine sahip antik bir yapı.
Forumlarda “12 bin kişilik Pamukkale tiyatrosu” denildiğinde insanların Hierapolis'i kastetmesi bu nedenle oldukça anlaşılır. Ama “Pamukkale Üniversitesi'ndeki tiyatro salonu” deniliyorsa 550 kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nden söz ediyoruz.
Peki 12.000 Kişilik Antik Tiyatro Gerçekten 12.000 Kişiyi Aynı Deneyimde Buluşturabilir mi?
Burada biraz eleştirel olmak gerekiyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın resmi bilgisinde kapasite 12.000 kişi olarak veriliyor. Bu, güvenilir bir kaynak tarafından belirtilmiş önemli bir veri. Ancak kapasite rakamını doğrudan “12.000 kişinin tamamı her etkinlikte aynı konforla oturabilir” şeklinde yorumlamamak gerekir. Denizli KTB
Antik tiyatroların oturma düzeni modern salonlardan farklıdır. Hierapolis Antik Tiyatrosu'nda cavea olarak adlandırılan oturma bölümlerinin sekiz merdivenle dokuz bölüme ayrıldığı ve merkezi bölümden geçen diozomanın geçişleri düzenlediği Bakanlık tarafından aktarılıyor. Denizli KTB
Dolayısıyla “12.000 kişilik” ifadesi öncelikle tarihî yapının seyirci kapasitesini anlatan bir ölçüdür. Günümüzün modern tiyatro salonlarında kullanılan koltuk ergonomisi, görüş açısı, iklimlendirme ve kapalı mekân akustiği gibi kriterlerle birebir kıyaslama yapmak doğru olmaz.
Bence seyirci açısından daha ilginç soru şu:
12.000 kişinin aynı anda bulunabilmesi ile 12.000 kişinin aynı kalitede tiyatro deneyimi yaşaması gerçekten aynı şey mi?
Bence değil. Ve bu ayrım, kapasite tartışmasını çok daha anlamlı hale getiriyor.
Restorasyonun Önemi Neden Sadece Koltuk Sayısından Daha Büyük?
Hierapolis Antik Tiyatrosu konusunda özellikle restorasyon sürecini göz ardı etmemek gerekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın verdiği bilgilere göre sahne binasının restorasyonu 2010'da başlamış ve 10 Haziran 2013'te tamamlanmış. Çalışmalarda yaklaşık 3.000 mermer blok ve mimari süsleme parçası tek tek incelenmiş; mevcut orijinal mimari malzemenin yüzde 95'inin kullanıldığı belirtilmiş. Denizli KTB
Bu detay bence “kaç kişilik?” sorusunun neden tek başına yetersiz olduğunu gösteriyor.
Bir mekânın kültürel değerini kapasitesi belirlemiyor. Hatta bazı durumlarda büyük kapasite avantaj değil, yönetilmesi gereken bir sorumluluk haline geliyor. Tarihî bir yapıya 12.000 kişinin erişimini sağlamak başka; bu yoğunluğu yapının korunması, ziyaretçi güvenliği, ulaşım ve etkinlik organizasyonuyla dengeli biçimde yönetmek başka.
Burada stratejik düşünmek gerekiyor. Ulaşım planı, giriş-çıkış noktaları, güvenlik, sağlık hizmetleri ve kalabalık yönetimi gibi unsurların etkinlik kapasitesi kadar önemli olduğunu düşünüyorum.
Diğer taraftan seyircinin deneyimi de yalnızca teknik bir mesele değil. Özellikle ailelerin, çocukların, yaşlıların veya farklı fiziksel ihtiyaçları olan ziyaretçilerin etkinlik deneyiminde erişilebilirlik ve rahatlık ayrı bir önem taşıyor. Burada empati ve ilişkisel bakış açısı devreye giriyor. İnsanların mekânda kendilerini güvende, rahat ve dahil edilmiş hissetmeleri de kapasite tartışmasının bir parçası.
Bunu kadınlara veya erkeklere doğrudan atfetmek yerine, stratejik ve çözüm odaklı yaklaşım ile empatik ve ilişkisel yaklaşımın birlikte düşünülmesi gerektiğini savunuyorum. Bu özellikler cinsiyete göre otomatik olarak dağıtılabilecek özellikler değil; kişiler arasında ciddi farklılıklar var.
Bir De Başka Bir Denizli Salonu Var: Nihat Zeybekci Kongre ve Kültür Merkezi
Konunun karışmasının bir başka nedeni de Denizli'deki büyük kültür merkezleri.
Nihat Zeybekci Kongre ve Kültür Merkezi bünyesinde 500, 1.000 ve 2.000 kişilik üç büyük salon bulunuyor. Denizli Büyükşehir Belediyesi'nin güncel sayfalarında bu salonların tiyatro ve gösteri etkinliklerinde kullanıldığı belirtiliyor. Denizli Büyükşehir Belediyesi+1
Belediyenin geçmiş faaliyet raporunda da merkezde 500, 1.000 ve 2.000 kişilik üç büyük salon bulunduğu belirtilmiş. Denizli Büyükşehir Belediyesi
Dolayısıyla internette “Denizli tiyatro salonu kaç kişilik?” diye araştırırken 500, 550, 1.000, 2.000 ve 12.000 gibi birbirinden çok farklı rakamlarla karşılaşılması şaşırtıcı değil.
Bunların hepsini “Pamukkale Tiyatrosu” diye adlandırmak ise ciddi bir bilgi karmaşası yaratıyor.
550 Kişi Az mı, 12.000 Kişi Çok mu?
Burada da bence kapasiteyi iyi veya kötü şeklinde değerlendirmekten kaçınmak gerekiyor.
550 kişilik kapalı bir salon, özellikle tiyatro için gayet işlevsel olabilir. Seyirci ile sahne arasında daha kontrollü bir ilişki kurulabilir. Oyuncunun jestlerinin, sesinin ve sahne hareketlerinin izleyiciye ulaşması açısından salon tasarımı büyük önem taşır.
12.000 kişilik antik tiyatronun ise bambaşka bir avantajı var: ölçek.
Tarihî bir mekânda binlerce kişiyle aynı etkinliği izlemek başlı başına farklı bir deneyim yaratabilir. Fakat büyük ölçek, özellikle geleneksel tiyatro açısından bazı soruları da beraberinde getiriyor. En arka sıralardaki seyirci oyuncunun yüz ifadesini ne kadar net görebiliyor? Ses sistemi kullanılmadığında konuşmalar ne ölçüde anlaşılabiliyor? Etkinlik türü değiştiğinde deneyim nasıl farklılaşıyor?
Bunlar kapasite rakamından daha önemli sorular.
Kapasitenin Güçlü ve Zayıf Tarafları
550 kişilik Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi'nin güçlü tarafı, modern ve profesyonel sahne altyapısına sahip olması. Üniversitenin açıklamasında orkestra çukuru, yan sahne, prova salonu ve kulis gibi tiyatro üretimi açısından önemli unsurlar özellikle belirtiliyor. Pamukkale Üniversitesi
Zayıf tarafı ise doğal olarak ölçeği. Büyük festivaller, binlerce kişinin katıldığı organizasyonlar veya kitlesel açık hava gösterileri için 550 kişilik kapasite yeterli olmayacaktır.
12.000 kişilik Hierapolis Antik Tiyatrosu'nun güçlü tarafı, olağanüstü tarihî atmosferi ve büyük seyirci kapasitesi. Restorasyon sonrasında kültürel ve sanatsal etkinliklere açık hale getirilmiş olması da önemli. Denizli KTB
Zayıf tarafı ise modern bir kapalı salonla aynı koşullarda değerlendirilmemesi gerektiği. Tarihî yapı, açık hava koşulları, görüş mesafesi, ulaşım ve kalabalık yönetimi gibi faktörler etkinlik deneyimini etkileyebilir.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Bence Bu
“Pamukkale tiyatrosu kaç kişilik?” sorusuna teknik olarak cevap vermek kolay.
Pamukkale Üniversitesi Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi: 550 koltuk. Pamukkale Üniversitesi
Hierapolis Antik Tiyatrosu: Kültür ve Turizm Bakanlığı verisine göre 12.000 kişi. Denizli KTB
Ama bence bundan sonra şu soruları tartışmak daha değerli:
Bir tiyatro salonunun başarısını yalnızca kapasiteyle ölçebilir miyiz?
12.000 kişilik tarihî bir tiyatroda bulunmak mı, 550 kişilik profesyonel bir sahnede oyunu izlemek mi daha etkileyici? Yoksa bu tamamen gösterinin türüne mi bağlı?
Bir kültür mekânında seyirci sayısını artırmak mı daha önemli, yoksa her seyircinin kaliteli bir görüş, ses ve erişim deneyimi yaşamasını sağlamak mı?
Ve belki de en önemlisi: “kapasite” derken yalnızca kaç kişinin içeri alınabildiğini mi, yoksa kaç kişinin gerçekten iyi bir kültür-sanat deneyimi yaşayabildiğini mi konuşmalıyız?
Benim için en sağlıklı yaklaşım, rakamı vermekle birlikte mekânın ne olduğunu da açıkça belirtmek. Çünkü 550 ile 12.000 arasındaki fark basit bir sayı farkı değil; iki farklı mimari anlayışın, iki farklı seyir deneyiminin ve iki farklı kültürel kullanım biçiminin farkı.